Doğadaki Tüm Maddeler Saf Madde Midir?

Günlük hayatımızda kullandığımız ve değişik amaçları olan birçok nesne vardır. Bazı durumlarda, bir tek bir kombinasyon mu yoksa bir tek saf formu mu kullandığımızı soruyoruz. Bu durumu doğaya uyarlayalım. O vakit akla gelen ilk sorulardan biri şudur: Doğadaki tüm maddeler saf madde midir? Bu probleminin yanıtını bulmak için ilkin maddenin ne işe yaradığını ve saf maddenin ne işe yaradığını öğrenmeliyiz. Bu soruları cevaplayalım, sonrasında ilk sorumuza dönelim.

Saf Madde nedir?

Maddeler genel olarak temiz ve kirli olarak ikiye ayrılır.

Kimya derslerinde öğretme ve öğrenmede gördüğümüz saf madde terimi aslına bakarsak yapısında kendisinden başka bir maddenin olmadığı anlamına gelir. Mesela gümüşün saf hali işlenmemiş ve yapısına hiçbir katkı maddesi eklenmemiş olmasıdır. Maddi anlamda bu kavram artık saf maddeler sınıfında değil, tıpkı endüstriyel malzemeler olarak demir-gümüş alaşımlarını kullandığımız benzer biçimde karışık maddeler sınıfındadır. Saf maddeler doğada tek bir maddeden oluştuğu için fark yapılamaz.

Ne yazık ki, bunu açıkça idrak etmek fazlaca zor. Kimyanın hususi aletlerle anlaşılabileceğini biliyoruz. Sadece bilinenlere karşın hala bazı maddelerin saf mı yoksa karışık mı bulunduğunu tam olarak idrak etmek son aşama zor olsa gerek.

Saf maddelerin özellikleri

Maddeler genel olarak temiz ve kirli olarak ikiye ayrılır. Hacmi ve hacmi olan her şey madde olarak kabul edilir. Saf maddeler olarak da malum saf maddeler aynı cins ve aynı cins tanecikler halindeki maddelerdir. Bu tür maddeler kendi aralarında aynı özelliklere haizdir:

  • Saf maddeler birbirleriyle aynı yapıya ve taneciklere haizdir. Bu yüzden saf maddede yabancı cisim bulunmaz.
  • Tüm saf maddeler benzeşik bir yapıda bulunur.
  • Saf maddelerin belirli bir kaynama ve erime noktası vardır.
  • Tüm saf maddelerin durağan(durgun) bir hacmi vardır.

Saf maddeler de ikiye ayrılır:

elementler

Elementleri tanımlayan ve gören ilk şahıs olarak kabul edilir. Robert Boyltüm saf maddeleri aynı tür yapı ve tanecikli yapıya haiz olan ve kendilerinden başka kolay maddelere dönüştürülemeyen elementler olarak tanımlar. Bu maddelerin hepsi aynı atomlara haizdir. Doğada 94’ü bulunabilen toplam 118 element vardır. Özelliklerini listelemek için:

  • Elementler saf madde olarak geçer.
  • Elementler bir tek bir tür atom ihtiva eder.
  • Her elementin kendi sembolü vardır.
  • Her elementin bir yoğunluğu, erime noktası ve kaynama noktası vardır.
  • Yapı olarak homojendirler.

Bileşikler

Karışımlar karıştırılmış maddelerle karıştırılmamalıdır. Karışımlar iki değişik maddeden oluşur. Sadece bileşikler, birden fazla ve değişik elementlerin bir araya gelmesiyle oluşan saf maddelerdir. Ek olarak aynı elementler benzer biçimde değişik özelliklere de sahiptirler. Bu özellikleri sıralamak gerekirse;

  • Karışımlar hem saf hem de benzeşik olabilir.
  • Bileşiklerin her biri formüllerle açıklanmıştır.
  • Her bileşiğin bir erime ve kaynama noktası vardır.
  • Mürekkepler bir tek kimyasal yollarla elementlere ayrılabilir.
  • Kimyasal tepkime sonucu oluşurlar.
  • Bileşikler, yapıdaki minimum 2 değişik elementin birleşiminden oluşturulabilir.
  • Bileşikler hem iyonik hem de moleküler yapılarda bulunabilir.

Karışımlar nedir?

karışımlar
Karışımlar iki değişik tipte incelenir: Benzeşik ve ayrışık.

Yukarıda bahsedilmiş olduğu benzer biçimde, birden fazla madde içeren ve organik yada suni olarak bir araya gelen maddelere karışım denir. Karışımlar hiçbir hususi durumunu kaybetmez ve saf maddeler kadar ayrılmaz değildir. Ayırt etmek için çeşitli yöntemler kullanılmaktadır.

Karışımlar iki değişik tipte incelenir:

Benzeşik karışım

İki maddenin tam geçişi sonucu oluşan karışımlara benzeşik karışımlar denir. Mesela, tuzlu su ve şekerli su en sık kullanılanlardır. Bununla beraber havada tamamen karışan iki madde benzeşik karışıma örnek olabilir. Benzeşik karışımlar, çıplak gözle görülmesi zorluk derecesi yüksek karışımlardır. Bu yüzden hususi aletlerle belirlenen maddelerdir ve direkt kimyada gözlemlenmesi gerekir.

Benzeşik Karışımlar hakkında daha çok data için Benzeşik Nedir? Benzeşik karışım örnekleri nedir? makalemize bakın.

ayrışık karışık

Benzeşik bir karışımın tersi olan ayrışık karışım, birbiriyle temas eden sadece tamamen karışmayan maddeler için kullanılır. En büyük örnek zeytinyağıdır. Zeytinyağı su ile karıştırıldığında yağ suyun üstünde kalır. Hâlâ birbirleriyle temas halindedirler fakat asla birbirleriyle tam olarak karışamazlar. Bir örnek daha verelim; Kum ve su, şeker ve tuz, bisküvi, salata benzer biçimde ayrışık karışımlar vardır.

Doğadaki tüm maddeler saf madde midir?

doğadaki maddeler
“Doğadaki tüm maddeler saf madde midir?” Probleminin cevabı yok.

Bu bilgiler ışığında tabiatta bulunan ve bulunan maddelerin saf madde olup olmadığı net değildir. Bu soruya incelenen ve bulunan malzemenin özelliklerine bakarak yanıt vermek daha yararlı olacaktır. Karışık maddeler grubunda değilse ve lüzumlu şartlar sağlanmışsa maddenin saf madde bulunduğunu söyleyebiliriz. Sadece, aksini gösteren kanıtlar var ise, yönümüzü saf maddeden karışık maddeler sınıfına değiştirmeliyiz.

Lüzumlu vasıta ve gereçlerle detaylı bir emek verme yaptıktan sonrasında bir sonuca varmak daha doğru bir karar olacaktır. Başta yönelttiğimiz probleminin cevabına ulaşınca, hayır, doğada bulunan her madde saf değildir.

zvr

Bu Yazıya Tepkin Ne Oldu ?

YORUMLAR

Bir cevap yazın