Oedipus ve Elektra Kompleksi Nedir?

Psikolojiyle yeni ilgilenmeye başlamış olan insanoğlu “Oidipus ve Elektra kompleksi nedir? ” İlgilenmen oldukça düzgüsel. Oidipus ve Elektra kompleksi adını Yunan mitolojisinden almıştır. FreudAPA’ya gore, ailede bazı vakalar insanoğlunun “fallik” döneminde meydana gelir. Bu bağlamda Oidipus ve Elektra kompleksinin ne işe yaradığını, mitolojideki yerini, karışıklığını ve yapılması gerekenleri inceleyeceğiz. Sonrasında Oidipus ve Elektra kompleksi nedir? Hazırsanız başlamış olalım!

Oidipus Kompleksi nedir?

Oidipus Kompleksi 3-6 yaş arası adam çocuklarda görülür.

Oğlan annesini ilk aşkı olarak görüyor. Bilinci yerinde olmasa bile anası üstünde tam denetim sahibi olmak istiyor. Annesine yoğun bir sevgi ve ilgi gösteren çocuk, zaman içinde babasından nefret etmeye adım atar. Babasından kurtulmak istediği için onu hep dışlar. Bir süre sonrasında çocuk cinsiyetini anlamaya adım atar ve her insanın benzer bir cinsel yapıya haiz bulunduğunu düşünür.

Bilhassa fallik dönemde mastürbasyona yatkın olan 3-6 yaş arası çocuklar oldukca azca cinsel doyum sağlarlar. Sadece çocuk, mastürbasyonun cinsel organları için bir tehdit bulunduğunu düşünür. Mastürbasyon vücudun öteki kısımlarını da tehlikeye atabilir. Zaman içinde, minik çocuk her insanın aynı organlara haiz olmadığını farkına varır.

Adam çocuklar, kızlar kadar karmaşık ve zorluk derecesi yüksek bu dönemden geçmezler. Bu sebeple çocuğun ilk aşkı olan anne, onun içindeki yerini hâlâ koruyor. Çocuk annesine dokunmak ve onunla uyumak isteyebilir. Gene kardeşleri var ise annesini onlardan uzak tutmak için her şeyi yapmış olacaktır. Sadece çocuk kardeşlerini kıskansa da annesinden aslolan uzak durmak istediği şahıs babasıdır.

Babasına karşı saldırgan davranışlar sergileyen çocuk, babasının onu cezalandıracağını da düşünür. Bu zamanda bir reşit olmayanın en büyük korkusu cinsel organını kaybetmektir. Freud buna “Castor Anksiyetesi”, kısaca hadım etme kompleksi adını verdi.

Çocuğun hadım edilme korkusu, annesine olan sevgisinden daha büyüktür. Böylece, Oidipal bağlantı giderek azalmaktadır. Kompleksin sonunda çocuk babasıyla daha oldukca zaman geçirmeye adım atar ve onu evlat edinir. Bu şekilde bir çocuğun korkuları yetişkinlikte biter.

Elektrik Kompleksi

Elektra Kompleksi Nedir?
Oidipus Kompleksi şeklinde Elektra Kompleksi, 3-6 yaş arası kızlarda görülür.

Bir kız, adam olarak karşı cinsin cinsel özelliklere haiz bulunduğunu düşünür. Yalnızlık döneminde ise çocuk libido dürtüsünün etkisiyle değişik bir idrak geliştirir. Kız zaman içinde karşı cinsin cinsel organlarının değişik bulunduğunu anlamış olur ve annesinin cinsel organının olmadığını keşfeder. Çocuk bunu bir eksiklik olarak görür ve annesini kıskanmaya adım atar.

Baba, tüm Elektra kompleksinde kızın ilgi odağı olur. Penisi olmadığı için kendini tamamlanmamış hisseden bir çocuk, babasının bu mevzuda tamamlanmamış olmadığını düşünür ve babasına yönelir. Bu zamanda babası tarafınca reddedilen çocuk yeniden anneye döner. Fakat annenin kıskançlığı onu hala koruyor. Minik çocuk zaman içinde annesinin onu evlat edindiğini anlamış olur. Bu yüzden anası şeklinde olmaya karar verir.

Çocuk, babanın dikkatini çekmek için anneyi öykünmek etmeye adım atar. Bu zamanda annesinin giysilerini giyme ve makyaj yapma gereksinimleri artmaktadır. Sadece çocuk ne yaparsa yapsın babasının ona bakmayacağını anlamış olur. Babasına olan sevgisi zaman içinde annesine dönüşür. Annesiyle kuvvetli bir bağ kuran çocuk babasını terk eder. Böylece karmaşıklık biter ve yaşanmış olan duygu erişkinlik döneminde başka bir adama dönüşene kadar ertelenir.

Oidipus kompleksinin mitolojideki yeri

Mitolojik hikayenin değişik versiyonları vardır. Fakat prensipte sorun aynıdır. Bazılarında tanrı Apollon, bazılarında ise rahip, kralın oğlu Oidipus tarafınca öldürüleceğini söyler. Bu yüzden Kral Laios ve karısı oldukca endişeli. Kehanetin gerçekleşmesini önlemek için evlatları Oidipus’u öldürmeye karar verir.

Çocuk, ayakları çivilenmiş yada bağlanmış olarak ormandaki bir mağaraya atılır. Çift, minik çocuktan ve ölümden kurtulduklarını düşünüyor. Sadece çoban Oidipus ile tanışır ve onu kurtarmış olur. Çoban onu çocuksuz kral Ploybos ve karısı Meropen’e götürür. Bacakları şiş olduğundan çift ona “Oidipus” adını verdi.

Edip büyüdüğünde üvey evlat olduğundan aşağılanır. Bu yüzden geçmişini incelemek için Apollon rahibine gider. Çocuk ona ailesinin kim bulunduğunu söylemez. Fakat babasını öldüreceğini ve annesiyle evleneceğini söylüyor. Oidipus, Ploybos’u öldürmemek için şehri terk eder. Yolda birkaç kişiyi öldürür. Bunların içinde Thebai kralı kısaca babası Laios da vardır.

Thebes’e varış

Thebes'e varış
Edip, kendisi ile alakalı kehanetini yerine getirmek için Phoebus’a gelir.

Oidipus’a doğru devam ederken Phoebe’ye ulaşıyorsunuz. Girişte yarım adam, yarım aslan, sfenks denen bir mahluk görür. Sfenks, Thebes’e girmek isteyenleri şaşırtıyor. Doğru yanıt veremeyenleri de öldürür. Oidipus’a “Sabahları dört, öğleden sonrasında iki ve akşamları üç bacağı olan hangi yaratığın?” diye problem. O sorar. Oidipus, bebekken emekleyen, büyüdüğünde iki ayak üstünde yürüyen, yaşlılığında baston kullanan bir insan bulunduğunu söylemiştir. o cevaplar.

Oidipus ilk kez Sfenks’in zor sorusunu doğru bir halde yanıtladı. Kızgın bir mahluk da kendini öldürür. Thebes halkı Spinklerden kurtulmanın ve Oidipus’un kralı duyuru edilmenin sevincini yaşıyor. Böylece Oidipus’un anası kraliçeyle evlenir. Rahibin kehaneti şimdi gerçek oldu. Oidipus, durumunun tamamen farkındadır.

Her şey yolunda şeklinde görünse de Thebes’te bir salgın belirmeye başlıyor. İnsanlara yardım etmek için Oidipus yeniden rahibe danıştı. Rahip, hastalığın Kral Layos’u öldüren kişinin hala Thebes’de olmasından kaynaklandığını söylüyor. Sonrasında Oidipus durumu kraliçeye anlatır. Kraliçe bu durumla baş edemez ve kendini öldürür. Edip de kendini suçluluk duygusuna kaptırır. Kızı Antigone de onu Colonos’a götürür. Bir süre sonrasında Oidipus burada ölür.

Elektrik kompleksinin mitolojideki yeri

Electra, Agamennon ve Klimnestra’nın kız evladıdır. Agamennon, Truva Savaşı’nı kazanacağını düşünerek kızı Iphigenia’yı tanrılara kurban etti. Klimnestra kızının ölümünü duyduğunda oldukca sinirlendi ve kocasından intikam almak istedi. Kocasını bir düşmanla aldatır ve beraber Agamenno’yu öldürürler. Babasını oldukca seven Electra, annesinden nefret eder. Kardeşi Orestes’in annesini öldürmek için büyümesini bekler ve ona her şeyi anlatır. Sonrasında ikisi beraber annelerini öldürürler.

Oidipus ve Elektra Kompleksi ile ilgileniyorsanız yazımıza da göz atabilirsiniz: Yunan Mitinden Bir Kuram: Psikolojide İkarus Sendromu!

Oidipus ve Elektra Kompleksi ne vakit adım atar?

Freud’a gore, Oidipus ve Elektra kompleksi “fallik” dönemde meydana geldi. Freud’un Psikoseksüel Gelişim Teorisine gore, fallik dönem 3-6 yılı kapsar. Bununla beraber, çocuğun yaşamının bu döneminde libido odak noktası cinsel alandır. Çocuk, karşı cinsten ebeveyne aşırı ilgi duyduğunda, aynı cinsten ebeveynden kurtulmak ister. Üçüncü senenin sonunda başlamış olan bu süre, beşinci senenin sonunda biter. Bu zamanda çocuğun cinsel uyarılması ve ebeveyne yönelik cinsel yönelimi artar.

Oidipus ve Elektra Kompleksi’nde Ne Yapılır?

Oidipus ve Elektra Kompleksi'nde Ne Yapılır?
Aileler bu zamanda çocuklarına sevgiyle yaklaşmalıdır.

Psikologlara gore, çocuklarda bu kıskançlık durumu tamamen normaldir. Ebeveynler kimi zaman kıskanmamak için evlatlarından uzaklaşabilirler. El ele tutuşmak, öpüşmek şeklinde şefkatli davranışlar sergileyemezler. Psikologlar bu şekilde bir davranışın yanlış bulunduğunu söylüyorlar. Evlatların bu mevzuda öğrenmesi ihtiyaç duyulan temel nokta, her insanın aile içindeki yerinin değişik olmasıdır. Böylece her insanın değişik bir sevgisi bulunduğunu öğreneceklerdir.

Çocuğun cinsel kimliğinin gelişimi ve aynı cinsiyetten bir ebeveyni öykünmek etmeye başlaması her çocuk için farklıdır. Bir çocuğun yaşamının bu süreci, aynı cinsiyetten ebeveynlerini örnek almaya başladığında biter. Ebeveyn bu durumun bilincinde olmalı ve çocuğa sevgi ve ilgi göstermelidir. Böylece, zaman içinde çocuk Oidipus yada Electra kompleksini kazanır.

Son olarak, çocuğun cinsel kimliğini keşfetme sürecinde anne babalar Oidipus yada Electra kompleksiyle karşılaşabilirler. Uzman bir çocuk psikoloğuna danışmanız önemlidir. Böylece aile çocuğun gelişimi için doğru olanı yapabilir. Çocuğun aile bahçesindeki sevginin farkını anlamaya başlamasıyla bu dönem sona erecektir. Zaman içinde, çocuk aynı cinsiyetten bir ebeveyni modellemeye başlayacaktır.

YORUMLAR

Bir cevap yazın