Pelvik İnflamatuar Hastalığa Neden Olan Nedir?

Bu yazı dizisi Pelvik İnflamatuar Hastalığın gizemini çözmeye çalışacak ve PID için size sunulan riskleri, sebepleri ve tedavileri anlamanıza destek olacaktır. PID, hanımlarda infertilitenin önde gelen sebeplerinden biri olduğundan, bunu ilk dokunduğumuz mevzu haline getirmenin mühim bulunduğunu hissettim.

Basitçe söylemek gerekirse, Pelvik İnflamatuar Hastalık, rahim, fallop tüpleri yada yumurtalıklarda iltihaplanmaya niçin olabilecek herhangi bir şey ile karakterizedir. Bu, PID’nin CYBE’lerden (Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar) ameliyat sonrası sorunlara ve RİA’ya (Rahim İçi Aygıt) kadar oldukca çeşitli nedenlere haiz olabileceği anlamına gelir. PID her yıl ortalama 1 milyon hanımı etkisinde bırakır ve bu hanımefendilerin ortalama %10-15’i hastalık sebebiyle infertil hale gelebilir. Geri kalanlar ektopik gebeliklere (rahim haricinde, çoğu zaman fallop tüplerinde meydana gelen gebelikler) daha duyarlı hale gelir. Bu gebelikler uygulanabilir değildir ve yarısından fazlası tedavi olmaksızın kendiliğinden düzelse de, öteki yarısı tedavi edilmezse aşırı derecede tehlikeli ve hatta yaşamı tehdit edici hale gelebilir.

PID, ilk olarak bakteriyel enfeksiyonlardan oluşur, sadece viral, fungal yada paraziter enfeksiyonlar olarak da başlayabilir. Enfeksiyon çoğu zaman vajinada adım atar. Vajina içinde enfeksiyon gelişebilir ve çoğalabilir. Tedavi edilmezse, enfeksiyon ondan sonra rahim benzer biçimde üreme sisteminin öteki bölümlerine yada oradan fallop tüplerine ve hatta yumurtalıklara yayılabilir.

Enfeksiyon fallop tüplerine yayıldığında en büyük tehdidi oluşturur şundan dolayı enfeksiyon fallop tüplerinde yara dokusu meydana getirmeye başladığında dar açıklıklar sebebiyle hızla tıkanıklıklar oluşturacaktır. Bu tıkanıklıklar, hanımlarda kısırlığa yol açan yada tehlikeli dış gebeliklere neden olan şeydir.

Pelvik İnflamatuar Hastalığın Sebepleri:

CYBE

Tek niçin olmamakla beraber, CYBE’ler günümüzde PID’nin gelişimine ve yaygınlığına büyük katkıda bulunmaktadır. Bu, bilhassa genel olarak CYBE vakalarındaki artışla ilgili olabilir. Mesela 1997’den beri, senelik olarak rapor edilen Chlamydia vakalarının sayısı, senelik ortalama 500.000 vakadan %100’ün üstünde artarak, senelik olarak rapor edilen 1.2 milyon vakanın üstüne çıkmıştır. Bununla tutarsız olarak, senelik olarak rapor edilen belsoğukluğu vakalarının sayısı, senelik olarak rapor edilen ortalama 300.000 olay ile çoğunlukla durağan(durgun) kalmıştır.

Hem Klamidya hem de Gonore tipik olarak şimdi emare yada semptom gösterdiğinden, bunların niçin bu kadar kolay PID’ye dönüşebildiği bir sır değildir. Bundan dolayı, bir CYBE kanalıyla PID’yi önlemenin ilk ve en etkili yolu, cinsel ilişki esnasında koruma kullanmak ve/yada korunmasız cinsellik yapıyorsanız, tertipli jinolojik muayene yaptırmaktır. Bu bizim işimiz ve partnerlerimizden prezervatif takmalarını isteyerek bu CYBE’lerin yayılmasını mühim seviyede azaltmak bizim için bir fırsat. Bu hastalıkların yayılmasını %50 oranında bile önleyebilirsek, her yıl PID vakalarının sayısında benzer bir azalma göreceğimiz kati, dış gebelik sayısında da keskin bir düşüşten bahsetmeye gerek yok. .

RİA

RİA’yı çevreleyen ilk araştırmalar, RİA kullanan hanımlarda PID vakasının daha yeni araştırmaların gösterdiğinden oldukca daha yüksek bulunduğunu gösterdi. İlk araştırmada kullanılan grupların denetim eksikliği olduğuna inanılıyor, bu da sonuçların RİA’nın gerçekte niçin olduğundan oldukca daha sert sonuçlar gösterebileceği anlamına geliyor. Daha yeni araştırmalar, RİA’nın yalnızca Chlamydia yada Gonore benzer biçimde tedavi edilmemiş bir CYBE var ise PID riski oluşturduğunu göstermiştir. Bu durumlarda, RİA, PID’nin başlamasını hızlandırmak yada sağlamak için hareket edecektir. Bundan dolayı RİA takılmadan ilkin hastanın jinekoloğa pelvik muayene yaptırması önemlidir. Takıldığı ilk aydan sonrasında RİA başka bir tehdit oluşturmayacaktır.

doğum sonrası PID

PID, doğum sonrası hanımlarda vakaların ortalama %1’inde görülür. Bir kez daha, bunun en yaygın sebebi CYBE’lerdir. Vücuttaki ve hormonlardaki benzersiz değişimler sebebiyle, hanımefendiler hamileliği takip eden 12 ay süresince CYBE’lere daha duyarlıdır. Bundan dolayı hamileliğinizi takip eden 12 aylık dönemde tertipli jinekolojik muayene yaptırmanız daha da önemlidir.

Sadece, tek sebep bu değil. Hamilelik yada doğum esnasında herhangi bir komplikasyonla karşılaştıysanız, bu da PID’ye niçin olabilir. Bir komplikasyonun üreme sistemi içinde skar dokusunun gelişmesine niçin olması durumunda, PID’nin de ortaya çıkması mümkündür. Bundan dolayı hamileliğiniz esnasında, doğum esnasında yada doğum sonrasında komplikasyon yaşadıysanız daha kapsamlı bir muayene için jinekoloğunuza başvurmalısınız.

Postabortal PID

Postpartum PID’ye benzer şekilde, bir hamilelik sonlandırılırsa yada hanım düşük yaparsa, vücuttaki hormonlardaki bir değişim sebebiyle vücut CYBE’lere daha duyarlı olabilir. Bununla beraber, hamileliğin sonlandırılmasıyla ilgili prosedür sebebiyle, artan enfeksiyon riski yada üreme sistemi içinde ek yara izine niçin olabilecek artan hasar riski olabilir.

Pelvik İnflamatuar Hastalık Tedavi Edilebilir mi?

PID yalnızca enfeksiyondan meydana gelen iltihaplanma olduğundan, PID’nin kendisi tedavi edilebilir. Sadece enfeksiyonun üreme sisteminde oluşturduğu yara izi kalıcı olabilir. Bu, büyük seviyede enfeksiyonun tedavi edilmeden ne kadar süreyle yayılmasına izin verildiğine ve ek olarak enfeksiyonun ciddiyetine bağlı olacaktır.

PID’nin hanımda kısırlığa niçin olması durumunda birkaç seçenek vardır. İlk olarak, düzgüsel üreme fonksiyonunu eski haline getirmek için tuboplasti kullanılabilir. Tuboplasti, fallop tüplerindeki bir tıkanıklığı yada anormalliği düzeltmek için kullanılan cerrahi bir prosedürdür ve bir kadının düzgüsel üreme fonksiyonunu geri kazanmasına destek olabilir. Tıbbi gelişmelerle beraber, başarı oranları çoğu zaman %50-70 içinde olduğundan Tuboplasti, PID’yi ele almak için daha kabul gören bir prosedür haline geliyor. Enfeksiyon yumurtalıklara yayılırsa ve tuboplasti mümkün değilse yada başka bir nedenle tuboplasti bir seçenek değilse, IVF hala hamile kalmanın uygun bir yoludur. IVF (Invetro Fertilization), döllenmiş bir yumurtanın dişinin içine yerleştirilmesi işlemidir. Tüp bebek başarı oranları, yaş da dahil olmak suretiyle bir takım faktöre bağlı olarak değişecektir. Averaj olarak, 35 yaşın altındaki hanımefendiler için %27’lik bir başarı oranına kıyasla, 35 yaşın altındaki hanımefendiler IVF ile ortalama %34’lük bir başarı oranı görmüş oldu.

PID tedavi edilse bile, hanım kronik PID’ye daha duyarlı hale gelebileceğinden, devamlı olarak tertipli tarama yapılması önerilir.

Son düşünceler

Pelvik İnflamatuar Hastalık, yılda 1 milyon hanımı etkilemesinden başka bir nedenden dolayı, hanımlarda kısırlığın en korkulu sebeplerinden biri olabilir. Bazı insanoğlu hayatımızı korku içinde yaşayamayacağımızı söyleyebilir fakat benim önerdiğim bu değil. Gerçek şu ki, PID her yıl hanımlarda her şeyden daha çok kısırlık vakasına niçin olur, sadece tamamen önlenebilir. Bayanlar olarak kendimiz için bir tavır almalı ve güvenli cinsellik yaparak Klamidya ve Bel soğukluğu benzer biçimde CYBE vakalarını azaltarak yalnızca eylemlerimizle PID vakalarını senelik olarak büyük seviyede azaltabileceğimizi anlamalıyız. Ek olarak, anne babalar olarak, çocuklarımızla cinsellik ve güvenli cinsellik hakkında konuşmanın ve seksle ilişkilendirdiğimiz olumsuzlukları ortadan kaldırmanın ve bunun yerine, cinsellik yapmanın büyük sorumluluğunu ve tehlikelerini anlamalarını sağlamanın bizim görevimiz bulunduğunu hissediyorum. korunmasız cinsellik O süre, aynı anlayışı ve aynı sorumluluğu kalbe alırsak, PID hanımlarda kısırlığın oldukca daha azca yıkıcı bir sebebi olacaktır. Sonuçta, fark yaratan bizim seçimimizdir.

YORUMLAR

Bir cevap yazın